Wie eerlijk is, gebruikt waarschijnlijk een handvol wachtwoorden voor tientallen accounts. Misschien met een cijfertje erachter dat je af en toe ophoogt. Dat voelt praktisch, maar het betekent ook dat één gelekt wachtwoord de deur openzet naar je mail, je webwinkels en soms zelfs je bankzaken.
Gelukkig hoef je geen geheugenkunstenaar te worden om dat op te lossen. Een wachtwoordmanager neemt het onthouden van je over. In dit artikel lees je hoe zo’n programma werkt, waar je op let bij het kiezen en hoe je ook de rest van je gezin zonder gedoe meeneemt.
Hoe een wachtwoordmanager werkt
Een wachtwoordmanager is een soort digitale kluis. Daarin bewaar je al je inloggegevens: gebruikersnamen, wachtwoorden en vaak ook notities, pincodes of gegevens van je identiteitsbewijs. De kluis is versleuteld, wat betekent dat de inhoud onleesbaar is voor iedereen die de sleutel niet heeft.
Het handige zit in het dagelijks gebruik. Bezoek je een website, dan vult de manager je gegevens automatisch in via een browserextensie of app op je telefoon. Maak je een nieuw account aan, dan bedenkt het programma een lang, willekeurig wachtwoord voor je, zoals t7#Lq9!vRz2@mWp4. Dat hoef je nooit zelf te typen of te onthouden.
Eén wachtwoord om te onthouden
De kluis gaat open met één hoofdwachtwoord. Dat is het enige wachtwoord dat je echt in je hoofd moet hebben, dus maak het sterk maar wel te onthouden. Een goede methode is een zin van vier of vijf losse woorden, bijvoorbeeld fiets-regen-pannenkoek-zolder. Lang, uniek en toch makkelijk te herinneren.
Zet daarnaast tweestapsverificatie aan op je wachtwoordmanager. Dan heb je naast je hoofdwachtwoord ook een code van je telefoon nodig. Mocht iemand je hoofdwachtwoord achterhalen, dan komt diegene alsnog niet binnen. Schrijf ook je herstelcode op en bewaar die op een veilige plek thuis, want bij veel diensten kan niemand je kluis openen als je het hoofdwachtwoord vergeet.
Waar je op let bij het kiezen
Er zijn gratis en betaalde wachtwoordmanagers, en ook je browser of telefoon heeft vaak een ingebouwde variant. Welke het beste past, hangt af van je apparaten en van de vraag of je wachtwoorden met anderen wilt delen. Wil je verschillende soorten software naast elkaar zetten en meer achtergrond lezen, dan vind je op www.softwaregurus.nl artikelen over uiteenlopende programma’s en technologie. Let in elk geval op deze punten:
- Werkt het op al je apparaten, zoals Windows, Mac, Android en iPhone?
- Is er een gezinsabonnement met gedeelde kluizen?
- Gebruikt de dienst sterke versleuteling waarbij alleen jij de sleutel hebt?
- Kun je makkelijk wachtwoorden importeren uit je browser?
- Waarschuwt het programma bij zwakke of gelekte wachtwoorden?
Je gezin stap voor stap overzetten
Begin bij jezelf. Installeer de wachtwoordmanager, importeer de wachtwoorden die al in je browser staan en gebruik het programma een week of twee. Zo weet je hoe het werkt voordat je anderen gaat helpen. Vervang daarna eerst de wachtwoorden van je belangrijkste accounts: je e-mail, je bank en je cloudopslag.
Neem vervolgens je partner of andere volwassenen in huis mee. Ga er samen voor zitten en laat iedereen een eigen hoofdwachtwoord bedenken. Maak een gedeelde kluis aan voor gezamenlijke accounts, zoals streamingdiensten, de energieleverancier of het wifi-netwerk. Zo hoeft niemand meer te vragen hoe dat ene wachtwoord ook alweer was.
Kinderen kun je meenemen zodra ze eigen accounts hebben. Leg uit waarom ze niet overal hetzelfde wachtwoord moeten gebruiken en laat ze zelf oefenen met het opslaan van een nieuw account. Voor jongere kinderen kun je de belangrijkste gegevens ook gewoon in je eigen kluis bewaren.
Afspraken die het volhouden makkelijker maken
Een wachtwoordmanager werkt het best als iedereen hem ook echt gebruikt. Spreek daarom af dat nieuwe accounts altijd meteen in de kluis gaan en dat niemand wachtwoorden meer op briefjes of in een notitie-app zet. Plan daarnaast een paar keer per jaar een kort moment om samen de waarschuwingen over zwakke of gelekte wachtwoorden na te lopen.
Het overstappen kost in het begin wat tijd, maar daarna merk je vooral gemak. Je logt sneller in, je hoeft nooit meer op ‘wachtwoord vergeten’ te klikken en je weet dat elk account een eigen, sterk wachtwoord heeft. Begin dus vandaag met je eigen kluis en neem je gezin daarna rustig mee: elke stap maakt jullie digitale leven een stuk veiliger.